- Έλαβαν σήμα κινδύνου από τις αρχές του χρόνου όταν ο Μετροπόντικας βρισκόταν εγκλωβισμένος κάτω από την Πλατεία Κυψέλης.
- Ενώ είχαν όλες τις ενδείξεις ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα εκτίμησαν ότι το έδαφος θα γίνει πιο σταθερό. Αποτέλεσμα; Μαζικές καθιζήσεις σε τουλάχιστον 16 πολυκατοικίες.
- Γιατί τώρα τους φταίνε ο αθηναϊκός σχιστόλιθος και τα υπόγεια ύδατα…
- Υπόγειος πόλεμος για το τι πήγε στραβά στο μεγαλύτερο δημόσιο έργο που γίνεται αυτή την στιγμή στην Ελλάδα με προϋπολογισμό 1,8 δισ. ευρώ.
- Η εταιρεία ΑΒΑΞ είχε ζητήσει παράταση 5 ετών για την ολοκλήρωση του έργου (2034) χωρίς να μειωθεί η αμοιβή της και χωρίς να επιστρέψει το μπόνους των 57 εκατ. που είχε λάβει το 2022 επειδή δήλωσε πως δεν θα καθυστερήσει. Πήρε παράταση 3 ετών και δεν θα επιστρέψει ούτε ευρώ…
Του Άρη Χατζηγεωργίου
Την ώρα που εκατοντάδες κάτοικοι στην Κυψέλη συνεχίζουν να ζητούν διασφαλίσεις ζώντας εδώ και πέντε μήνες μέσα σε διαμερίσματα γεμάτα ρωγμές από την διέλευση του Μετροπόντικα, ένας υπόγειος πόλεμος διεξάγεται ταυτόχρονα και αφορά τις ευθύνες για το τί πήγε στραβά και το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που γίνεται αυτή την στιγμή στην Ελλάδα, με προϋπολογισμό 1,8 δισ. ευρώ, δημιούργησε τέτοια προβλήματα.
Υπεύθυνος για την εκτέλεση του έργου από την πλευρά της πολιτείας είναι ο δημόσιος φορέας «Ελληνικό Μετρό» (πρώην Αττικό Μετρό) ο οποίος από την πρώτη μέρα που το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα οδηγώντας και σε Εισαγγελική Παρέμβαση (15/7/26), έβγαλε ανακοίνωση και ουσιαστικά ανέλαβε όλη την ευθύνη γράφοντας: «Από τις 08/05/26 οι εργασίες του TBM (μετροπόντικας) έχουν ανασταλεί καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί, κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου». Λέει, δηλαδή, ότι το «γεωλογικό υπόβαθρο» είχε μελετηθεί πριν ξεκινήσει το έργο αλλά προέκυψαν σε αυτό «μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες» στις 8 Μαΐου 2026.
Οι Data Journalists, όμως, αποκαλύπτουν σήμερα το περιεχόμενο ενός επίσημου εγγράφου που αποδεικνύει ότι σοβαρά προβλήματα με το υπέδαφος είχαν εντοπιστεί πολύ νωρίτερα, από τον περασμένο Ιανουάριο, όταν ακόμη ο Μετροπόντικας βρισκόταν εγκλωβισμένος κάτω από την Πλατεία Κυψέλης. Και τα προβλήματα αυτά δεν αφορούσαν μόνο το υπέδαφος αλλά και το ίδιο το μηχάνημα που έπρεπε να συντηρηθεί προκειμένου να συνεχίσει την υπόγεια πορεία του προς τον επόμενο σταθμό (Δικαστήρια).
Το έγγραφο, τμήματα του οποίου παραθέτουμε, είναι ένα ολιγοσέλιδο Τεχνικό Σημείωμα που συντάχθηκε από την πλευρά της Ελληνικό Μετρό και των συμβούλων της. Ουσιαστικά, με τα όσα αναφέρονται σε αυτό το Τεχνικό Σημείωμα, δίνεται το πράσινο φως να προχωρήσει ο μετροπόντικας από την Πλατεία Κυψέλης και να συνεχίσει την διαδρομή του λοξά κάτω από τις πολυκατοικίες της περιοχής. Με τα γνωστά αποτελέσματα…
Μέσα από το έγγραφο φαίνεται ξεκάθαρα η αγωνία των αρμοδίων να μην προκύψει καθυστέρηση στην υλοποίηση του έργου. Υπενθυμίζεται ότι στο ίδιο εκείνο χρονικό διάστημα, η κατασκευάστρια κοινοπραξία με επικεφαλής την εταιρεία ΑΒΑΞ, είχε ζητήσει παράταση σχεδόν 5 χρόνια χωρίς δική της υπαιτιότητα. Δηλαδή να παραδοθεί ολοκληρωμένο το έτος 2034 (αντί για το 2029 που γράφει η σύμβαση) χωρίς να μειωθεί η αμοιβή της, ούτε το κράτος να πάρει πίσω το μπόνους των 57 εκατομμυρίων που είχε δώσει το 2022 επειδή η εταιρεία δήλωσε πως δεν θα καθυστερήσει. Τελικά, τότε, το υπουργείο Υποδομών ενέκρινε παράταση 3 ετών χωρίς υπαιτιότητα του αναδόχου. Για να συμβεί αυτό δεν θα έπρεπε, όμως, να προκύψει νέα καθυστέρηση «με το καλημέρα».
«Το ΤΒΜ 1 (αναφέρεται έτσι για να ξεχωρίζει από το ΤΒΜ 2 που διάνοιξε το τμήμα Γουδή-Ευαγγελισμός) βρίσκεται περίπου στην χιλιομετρική θέση 13+465 (δηλαδή στην πλατεία Κυψέλης)», ξεκινά το σημείωμα. «Τις προηγούμενες 2 εβδομάδες πραγματοποιήθηκαν 4 ανεπιτυχείς προσπάθειες για συντήρηση της κεφαλής του ΤΒΜ», δηλαδή το μέρος εκείνο που βρίσκονται τα κοπτικά εργαλεία που σπάνε το υπέδαφος και ταυτόχρονα το πιέζουν για να προχωρά η υπόγεια διάνοιξη. «Σε όλες τις περιπτώσεις, η επιθεώρηση του μετώπου έδειξε συνθήκες εν δυνάμει ασταθείς ή συνθήκες ροής νερού από το μέτωπο με σχετικά μεγάλη παροχή…», συνεχίζει το Τεχνικό Σημείωμα.
«Η κατάσταση φθοράς των κοπτικών του ΤΒΜ είναι αυτή τη στιγμή οριακή, ωστόσο εκτιμάται ότι έχει τη δυνατότητα να φθάσει στο τμήμα χιλιομετρικής θέσης 13+545-13+565, τμήμα στο οποίο δεν θα βρίσκεται κάτω από κτήρια και στο οποίο θα μπορούσε να εκτελέσει στάση για συντήρηση με ατμοσφαιρικές συνθήκες», αναφέρουν οι σύμβουλοι της Ελληνικό Μετρό. Σημαντική επισήμανση: Η χιλιομετρική θέση που αναφέρεται είναι κάτω από την οδό Κυψέλης, κοντά στην συμβολή της με την οδό Σκοπέλου, δηλαδή εκεί ακριβώς όπου καταγράφονται σημαντικές καθιζήσεις σε πολυκατοικίες από τον περασμένο Μάρτιο.
Το παράδοξο, μάλιστα, είναι ότι οι σύμβουλοι θεωρούν πως το έδαφος θα είναι πολύ πιο σταθερό σε εκείνη την περιοχή. Γράφουν: «Οι δυσμενείς συνθήκες που έχουν εμφανιστεί στην περιοχή του σταθμού Κυψέλη, οι οποίες δεν επέτρεψαν την εκτέλεση στάσης για συντήρηση, εκτιμούμε ότι είναι ειδικές συνθήκες, που οφείλονται στην μετάβαση από την ψαμμιτική μαργαϊκή σειρά στον αθηναϊκό σχιστόλιθο, όπου λόγω της αυξημένης παρουσίας ασβεστιτικών σχηματισμών εντός του αθηναϊκού σχιστόλιθου υπάρχει αυξημένη διαπερατότητα των ρηγμάτων και των διατμημένων ζωνών, που δημιουργεί αυξημένη ροή νερού και εκδήλωση ασταθειών». Άρα το ασταθές έδαφος εντοπίζεται κάτω από την Πλατεία Κυψέλης. «Αντίθετα, απομακρυνόμενο το ΤΒΜ από την περιοχή αυτή, αναμένεται να συναντήσει συνθήκες χαμηλής διαπερατότητας», άρα πιο σταθερό έδαφος. Και αυτή η εκτίμηση «επιβεβαιώνεται από γεωφυσική έρευνα με γεωραντάρ που πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο τμήμα χιλιομετρικής θέσης 13+465-13+565», δηλαδή αυτό που προαναφέραμε στο ύψος της Σκοπέλου. Για να καταλήξει σε μια διαπίστωση που διόλου δεν επιβεβαιώθηκε: «Η παρουσία νερού στη βραχόμαζα μειώνεται καθώς απομακρυνόμαστε από τον σταθμό Κυψέλη».
Υπενθυμίζεται ότι την ώρα που γράφεται αυτό το συνοπτικό Τεχνικό Σημείωμα, το πρόβλημα δεν είναι οι καθιζήσεις στα κτίρια αλλά η αδυναμία συντήρησης της κεφαλής του Μετροπόντικα. Ωστόσο το κείμενο αποκαλύπτει ότι καταγράφονται ήδη καθιζήσεις στην περιοχή της Πλατείας Κυψέλης, εκεί όπου το ΤΒΜ βγαίνει από τον μελλοντικό σταθμό. Μιλά για μέγιστη καθίζηση 8 χιλιοστών στο κράσπεδο μπροστά από τα κτίρια (όριο ασφαλείας θεωρούνται τα 30 χιλιοστά αλλά τα παράθυρα αρχίζουν να σφηνώνουν και με μικρότερες αποκλίσεις) και «σημαντική μεγαλύτερη» στο οδόστρωμα. «Εκτιμάται ότι οι καθιζήσεις αυτές οφείλονται σε διαρροή από το δίκτυο όμβριων προς το υπόγειο της πολυκατοικίας επί της Πλατείας Κυψέλης αρ.15 το οποίο πλημμυρίζει μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις. Η διαρροή αυτή έχει προκαλέσει καθιζήσεις επικεντρωμένες στην περιοχή μπροστά από το υπόγειο, λόγω παράσυρσης εδαφικών υλικών λόγω εσωτερικής διάβρωσης από την υπόγεια ροή νερού από το δίκτυο όμβριων προς το υπόγειο».
Κάπου εδώ, η ανάλυση των τεχνικών συμβούλων ολοκληρώνεται αποδίδοντας τις καθιζήσεις εκείνες στην διαρροή από το δίκτυο όμβριων: «Οι καθιζήσεις αυτές αναμένεται να συνεχιστούν μετά από περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, εφόσον δεν επιδιορθωθεί αποτελεσματικά η διαρροή και δεν μπορούν να συνδεθούν ή να αποδοθούν με κανένα τρόπο στη διάνοιξη με το ΤΒΜ».
Υπενθυμίζεται και πάλι ότι εκείνη την εποχή δεν έχουν ακόμη προκύψει οι μαζικές καθιζήσεις που σήμερα καταγράφονται σε τουλάχιστον 16 πολυκατοικίες από την οδό Κυψέλης και Σκοπέλου έως χαμηλότερα στην οδό Ζακύνθου όπου το ΤΒΜ σταμάτησε από «μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες» τρεις μήνες αργότερα στις 8 Μαΐου 2026…
Γενικότερα, από τότε αλλά μέχρι και σήμερα, διακρίνεται μια έντονη προσπάθεια να μην αποδοθούν ευθύνες στο πώς έγιναν οι χειρισμοί λειτουργίας του Μετροπόντικα από την κατασκευάστρια κοινοπραξία. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, αυτό θα δυσκόλευε τις εξελίξεις από εδώ και μπρος, δηλαδή την επανεκκίνηση του σταματημένου Μετροπόντικα. Για τις ανάγκες της οποίας, θεωρείται δεδομένο ότι η κοινοπραξία θα υπογράψει συμπληρωματική σύμβαση σημαντικού οικονομικού κόστους με ειδικά έργα ενίσχυσης του εδάφους αλλά θα λάβει και την πρόσθετη παράταση που έχει ζητήσει, χωρίς δική της ευθύνη.
